Xəstəliklər və müalicələr
Su çiçəyi Varicella-Zoster virusunun yaratdığı infeksion xəstəlikdir. Bu virus əsasən uşaqlar arasında yayılır və yoluxduqdan sonra insan orqanizmində ömürboyu qala bilir. Xəstəliyi keçirən insanların əksəriyyətində güclü immunitet formalaşır və təkrar yoluxma çox nadir hallarda müşahidə edilir.
Su çiçəyi adətən qızdırma, halsızlıq və dəridə qaşınan səpkilərlə başlayır. Səpkilər qısa müddətdə içi maye ilə dolu qabarcıqlara çevrilir və daha sonra quruyaraq qabıq bağlayır.
Su çiçəyi hava-damcı yolu ilə çox asan yayılır. Xəstə insanın öskürməsi, asqırması və ya yaxın təması virusun başqa şəxslərə keçməsi üçün kifayət edir.
Virus həmçinin səpkilərdəki maye ilə təmas nəticəsində də yoluxa bilər. Bu səbəbdən xəstə şəxsin istifadə etdiyi əşyalarla ehtiyatlı davranmaq və gigiyena qaydalarına əməl etmək vacibdir.
Yoluxmuş şəxs səpkilər görünməzdən təxminən 1-2 gün əvvəl və bütün qabarcıqlar qabıq bağlayana qədər ətrafındakı insanlar üçün yoluxdurucu hesab olunur.
Su çiçəyinin ilk əlamətləri adətən virus orqanizmə daxil olduqdan 10-21 gün sonra ortaya çıxır. Xəstələrdə ilkin mərhələdə yüngül qızdırma, yorğunluq və iştahsızlıq müşahidə oluna bilər.
Bundan sonra bədəndə qırmızı ləkələr yaranmağa başlayır. Bu ləkələr qısa müddət ərzində maye ilə dolu qabarcıqlara çevrilir. Səpkilər əsasən üz, sinə, qarın və kürək nahiyəsində daha çox görünür, lakin bütün bədənə yayıla bilər.
Qaşınma hissi su çiçəyinin ən narahat edici simptomlarından biridir. Xüsusilə uşaqlarda qabarcıqların qaşınması dəridə izlərin qalmasına səbəb ola bilər.
Uşaqlarda su çiçəyi əksər hallarda yüngül və orta ağır formada keçir. Simptomlar bir neçə gün ərzində nəzarət altına alınır və uşaqlar qısa müddətdə sağalırlar.
Böyüklərdə isə xəstəlik daha ağır keçə bilər. Yüksək qızdırma, geniş yayılmış səpkilər və ağciyər infeksiyası kimi ağırlaşmaların yaranma riski daha yüksəkdir.
Hamilə qadınlar, immun sistemi zəif olan şəxslər və xroniki xəstəlikləri olan insanlar xüsusi risk qrupuna daxildir.
Su çiçəyinin spesifik müalicəsi əksər hallarda tələb olunmur və xəstəlik öz-özünə sağalır. Müalicənin əsas məqsədi simptomları yüngülləşdirmək və ağırlaşmaların qarşısını almaqdır.
Qızdırmanı azaltmaq üçün həkim tövsiyəsinə uyğun dərmanlardan istifadə edilə bilər. Qaşınmanı azaltmaq üçün xüsusi losyonlar və antihistamin preparatlar tətbiq oluna bilər.
Xəstəlik dövründə bol maye qəbul etmək, kifayət qədər istirahət etmək və dəri gigiyenasına diqqət yetirmək sağalma prosesini sürətləndirə bilər.
Su çiçəyi çox vaxt problemsiz keçsə də, bəzi hallarda ciddi fəsadlar yarana bilər. Dəri infeksiyaları, ağciyər iltihabı və sinir sistemi ilə bağlı problemlər nadir də olsa müşahidə edilə bilər.
Qabarcıqların qaşınaraq zədələnməsi bakterial infeksiyaların inkişaf riskini artırır. Bu səbəbdən xüsusilə uşaqların dırnaqlarının qısa saxlanılması və səpkilərin qaşınmaması tövsiyə olunur.
Əgər nəfəs almaqda çətinlik, yüksək hərarət və ya şüur dəyişiklikləri kimi əlamətlər yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edilməlidir.
Su çiçəyindən qorunmağın ən effektiv yolu peyvənd olunmaqdır. Peyvənd həm uşaqlarda, həm də xəstəliyi keçirməmiş böyüklərdə yoluxma riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Xəstə şəxslərlə yaxın təmasdan uzaq durmaq və şəxsi gigiyena qaydalarına riayət etmək də virusun yayılmasının qarşısını almağa kömək edir.
Ailədə su çiçəyi olan şəxs varsa, onun digər ailə üzvlərindən mümkün qədər təcrid edilməsi yoluxma riskini azaltmağa kömək edə bilər.
Əlaqədar həkimlər
Uzm.Dr. Emiliya Əfəndiyeva
Pediatr
Uzm.Dr. Səid Səidov
Pediatr
Dr. Zabitə Abbasova
Pediatr
