Ana səhifəXəstəliklər və müalicələrPlastik və estetik cərrahiyyə: əməliyyatlar, növləri və bilinməli məqamlar
Xəstəliklər və müalicələr
Plastik və estetik cərrahiyyə müasir tibbin həm estetik görünüşün yaxşılaşdırılması, həm də müxtəlif anadangəlmə və sonradan yaranmış deformasiya və funksional problemlərin aradan qaldırılması ilə məşğul olan mühüm istiqamətlərindən biridir. Plastik cərrahiyyə yalnız görünüşün dəyişdirilməsi ilə məhdudlaşmır; bəzi hallarda travma, yanıq, xəstəlik, anadangəlmə qüsur və ya digər tibbi səbəblər nəticəsində yaranmış problemlərin bərpasına da xidmət edir.
Estetik cərrahiyyənin əsas məqsədi isə insanın üz və bədən görünüşündə onu narahat edən dəyişikliklərin tibbi qiymətləndirmə əsasında korreksiya edilməsidir. Bu səbəbdən plastik cərrahiyyə və estetik cərrahiyyə anlayışları bir-biri ilə sıx əlaqəli olsa da, tam olaraq eyni məna daşımır.
Müasir plastik cərrahiyyədə əməliyyatın məqsədi yalnız estetik nəticə deyil, eyni zamanda pasiyentin sağlamlığının, təhlükəsizliyinin və funksional ehtiyaclarının nəzərə alınmasıdır. Buna görə plastik əməliyyat qərarından əvvəl ixtisaslaşmış plastik cərrahın konsultasiyası və fərdi qiymətləndirmə mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Plastik cərrahiyyə insan bədənində forma, struktur və funksiyanın bərpası və ya dəyişdirilməsi ilə məşğul olan cərrahiyyə sahəsidir. Plastik cərrahiyyə həm estetik, həm də rekonstruktiv məqsədlərlə həyata keçirilə bilər. Rekonstruktiv plastik cərrahiyyə travmalar, yanıqlar, anadangəlmə qüsurlar, xəstəliklər və digər səbəblərlə yaranmış toxuma və forma problemlərinin bərpasına yönəlir. Estetik plastik cərrahiyyə isə üz və bədən görünüşündə estetik baxımdan narahatlıq yaradan xüsusiyyətlərin korreksiyasını hədəfləyir.
Bu səbəbdən “plastik cərrahiyyə” dedikdə yalnız gözəllik məqsədli əməliyyatları nəzərdə tutmaq düzgün deyil. Plastik cərrahiyyə həm tibbi, həm rekonstruktiv, həm də estetik məqsədləri əhatə edən geniş bir ixtisas sahəsidir.
Estetik cərrahiyyə üzün və bədənin görünüşünün dəyişdirilməsi və ya müəyyən estetik xüsusiyyətlərin korreksiyası məqsədilə aparılan cərrahi müdaxilələrə aiddir. Estetik cərrahiyyədə pasiyentin gözləntisi, anatomik xüsusiyyətləri, ümumi sağlamlıq vəziyyəti və əməliyyatın mümkün nəticələri birlikdə qiymətləndirilir. Estetik əməliyyatın məqsədi hər zaman müəyyən bir “ideal” görünüş yaratmaq deyil. Əsas məqsəd pasiyentin fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq mümkün və təhlükəsiz nəticəni müəyyənləşdirməkdir.
Plastik və estetik cərrahiyyə üz, burun, göz ətrafı, qulaq, döş, qarın və bədənin digər nahiyələri üzrə müxtəlif əməliyyatları əhatə edir. Əməliyyatın növü pasiyentin şikayətinə, anatomik quruluşuna və gözləntisinə əsasən müəyyən edilir.
Üz estetikası, burun əməliyyatları, göz qapağı əməliyyatları, qulaq estetikası, döş əməliyyatları və bədən konturlarının formalaşdırılması estetik plastik cərrahiyyədə ən çox müzakirə olunan istiqamətlər arasındadır. Müasir plastik cərrahiyyə praktikasında bu əməliyyatların hər biri ayrıca tibbi qiymətləndirmə və fərdi planlama tələb edir.
Rinoplastika burunun formasının, ölçüsünün və müəyyən hallarda funksional xüsusiyyətlərinin dəyişdirilməsi məqsədilə həyata keçirilən plastik cərrahiyyə əməliyyatıdır. Burun üzün mərkəzində yerləşdiyi üçün onun formasında edilən dəyişiklik üzün ümumi proporsiyasına təsir göstərə bilər.
Rinoplastika zamanı burunun estetik görünüşü ilə yanaşı, nəfəsalma funksiyası da qiymətləndirilə bilər. Buna görə burun estetik əməliyyatı planlaşdırılarkən yalnız xarici görünüş deyil, burun anatomiyası və funksiyası da nəzərə alınmalıdır.
Blefaroplastika üst və ya alt göz qapaqlarında yaşlanma ilə əlaqəli dəyişikliklərin, artıq dəri və bəzi hallarda piy toxumasının korreksiyası məqsədilə aparılan estetik əməliyyatdır.
Göz ətrafı üzün ən diqqətçəkən nahiyələrindən biri olduğundan göz qapağı estetikası üz ifadəsinin ümumi görünüşünə təsir göstərə bilər. Blefaroplastika üçün uyğunluq plastik cərrah tərəfindən müayinə zamanı müəyyən edilir.
Otoplastika qulaqların forma, ölçü və başla əlaqəli mövqeyində olan müəyyən estetik problemlərin cərrahi korreksiyasıdır. Xüsusilə qulaqların başdan daha çox aralı görünməsi kimi problemlərdə otoplastika tətbiq oluna bilər.Əməliyyatın məqsədi qulaq formasını üzün ümumi anatomiyasına uyğunlaşdırmaq və pasiyentin estetik narahatlığını azaltmaqdır.
Üz gərmə əməliyyatı yaşlanma ilə əlaqədar üz və boyun nahiyəsində yaranan sallanma və digər dəyişikliklərin korreksiyasına yönələn estetik cərrahi müdaxilələrdən biridir.
Üz gərmə əməliyyatının planlanması zamanı üz dərisinin vəziyyəti, yumşaq toxumaların xüsusiyyətləri, yaşlanma əlamətləri və pasiyentin gözləntiləri nəzərə alınır. Əməliyyatın həcmi hər pasiyent üçün eyni olmur və fərdi qiymətləndirmə əsasında müəyyən edilir.
Mamoplastika döşlərin ölçüsünün və formasının dəyişdirilməsi və ya korreksiyası məqsədilə həyata keçirilən plastik cərrahiyyə əməliyyatlarının ümumi adıdır. Döş böyütmə, döş kiçiltmə və döş dikləşdirmə kimi müxtəlif cərrahi yanaşmalar bu qrupa daxil ola bilər. Döş estetik əməliyyatının seçilməsi pasiyentin anatomik quruluşundan, məqsədindən və tibbi göstərişlərdən asılıdır. Əməliyyatdan əvvəl plastik cərrah tərəfindən ətraflı konsultasiya aparılması vacibdir.
Abdominoplastika qarın nahiyəsində artıq dəri və müəyyən hallarda artıq toxumaların korreksiyası, qarın divarının görünüşünün yaxşılaşdırılması və bədən konturunun formalaşdırılması məqsədilə aparılan cərrahi əməliyyatdır.
Çəki dəyişiklikləri, hamiləlik və digər səbəblər qarın nahiyəsində dəri və yumşaq toxumaların dəyişməsinə səbəb ola bilər. Abdominoplastika belə hallarda uyğun pasiyentlər üçün müzakirə edilən estetik cərrahiyyə üsullarından biridir.
Liposaksiya bədənin müəyyən nahiyələrində lokal piy toxumasının cərrahi üsulla azaldılması və bədən konturlarının formalaşdırılması məqsədilə tətbiq edilən prosedurdur. Liposaksiya arıqlama müalicəsi hesab edilmir və piylənmənin müalicəsini əvəz etmir.
Liposaksiyanın hansı nahiyələrdə və hansı həcmdə aparılmasının mümkünlüyü pasiyentin bədən quruluşu, sağlamlıq vəziyyəti və gözləntiləri nəzərə alınaraq plastik cərrah tərəfindən qiymətləndirilir.
Bədən konturlama bədənin müxtəlif nahiyələrində forma və proporsiyanın yaxşılaşdırılması məqsədilə tətbiq olunan estetik cərrahi yanaşmaların ümumi ifadəsidir. Qarın, bel, bud, qol və digər nahiyələrdə aparılan müxtəlif əməliyyatlar bədən konturlamasının tərkib hissəsi ola bilər.
Bədən konturlama planlaşdırılarkən yalnız müəyyən bir nahiyənin görünüşü deyil, bədənin ümumi proporsiyası nəzərə alınmalıdır. Buna görə əməliyyatın həcmi və üsulu hər pasiyent üçün fərdi şəkildə müəyyən edilir.
Plastik əməliyyata qərar verməzdən əvvəl pasiyentin ümumi sağlamlıq vəziyyəti, mövcud xəstəlikləri, istifadə etdiyi dərmanlar, əvvəlki əməliyyatları və gözləntiləri qiymətləndirilməlidir. Plastik cərrah konsultasiyası zamanı planlaşdırılan əməliyyatın məqsədi, mümkün nəticələri, riskləri və bərpa müddəti haqqında məlumat əldə etmək mümkündür.
Əməliyyatdan əvvəl pasiyentin real gözləntilərə malik olması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Heç bir estetik əməliyyatın nəticəsi bütün insanlarda eyni olmur və nəticə fərdi anatomik xüsusiyyətlərdən asılıdır.
Plastik əməliyyatdan sonra bərpa müddəti əməliyyatın növündən, müdaxilənin həcmindən, pasiyentin ümumi sağlamlıq vəziyyətindən və fərdi sağalma xüsusiyyətlərindən asılıdır. Bəzi əməliyyatlardan sonra gündəlik fəaliyyətə daha qısa müddətdə qayıtmaq mümkün olduğu halda, daha geniş cərrahi müdaxilələrdə bərpa dövrü daha uzun ola bilər.
Əməliyyatdan sonra həkimin tövsiyələrinə əməl etmək, kontrol müayinələrində iştirak etmək və bərpa dövründə verilən məhdudiyyətlərə riayət etmək əməliyyatdan sonrakı prosesin düzgün idarə olunması baxımından vacibdir.
Hər cərrahi müdaxilə kimi plastik cərrahiyyə də müəyyən risklər daşıyır. Risklər əməliyyatın növünə, pasiyentin sağlamlıq vəziyyətinə, istifadə olunan anesteziya üsuluna və digər fərdi amillərə görə dəyişə bilər.
Bu səbəbdən plastik əməliyyat yalnız estetik nəticə baxımından deyil, tibbi təhlükəsizlik baxımından da qiymətləndirilməlidir. Əməliyyatdan əvvəl plastik cərrahla ətraflı konsultasiya aparılması və mümkün risklərin müzakirə edilməsi vacibdir.
Plastik cərrah seçərkən həkimin ixtisası, peşəkar təcrübəsi, çalışdığı tibb müəssisəsinin imkanları və əməliyyatın aparılacağı şərait nəzərə alınmalıdır. Pasiyent əməliyyatdan əvvəl həkimlə açıq şəkildə danışmalı, gözləntilərini bildirməli və ona uyğun müalicə planını öyrənməlidir.
Plastik cərrahiyyə yalnız estetik nəticədən ibarət olmadığı üçün əməliyyatın xəstəxana şəraitində, müvafiq tibbi komanda və təhlükəsizlik imkanları ilə planlaşdırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Məlhəm Beynəlxalq Hospitalda plastik cərrahiyyə istiqaməti üzrə pasiyentlərin konsultasiya və müalicə prosesinin fərdi şəkildə planlaşdırılmasına önəm verilir. Plastik və estetik cərrahiyyə ilə bağlı müraciət edən pasiyent əvvəlcə mütəxəssis tərəfindən qiymətləndirilir və ehtiyacına uyğun müalicə və ya cərrahi müdaxilə planı müəyyənləşdirilir.
Məlhəm Beynəlxalq Hospitalın plastik cərrahiyyə istiqamətində fəaliyyət göstərən mütəxəssislərindən biri plastik cərrah Dr. Aytac Ağayevadır. Plastik cərrahiyyə konsultasiyası zamanı pasiyentin üz və bədən quruluşu, şikayətləri, gözləntiləri və tibbi göstəriciləri nəzərə alınaraq uyğun yanaşma müəyyən edilə bilər.
Plastik və estetik cərrahiyyə əməliyyatı haqqında qərar verməzdən əvvəl mütəxəssis konsultasiyasından keçmək və konkret vəziyyətə uyğun tibbi qiymətləndirmə almaq vacibdir.
Plastik cərrahiyyə daha geniş anlayışdır və həm estetik, həm də rekonstruktiv əməliyyatları əhatə edir. Estetik cərrahiyyə isə əsasən görünüşün korreksiyası və estetik məqsədlərlə həyata keçirilən cərrahi müdaxilələrə aiddir.
Plastik cərrahiyyə burun əməliyyatı, göz qapağı estetikası, qulaq korreksiyası, üz gərmə, döş əməliyyatları, abdominoplastika, liposaksiya və müxtəlif rekonstruktiv əməliyyatlar daxil olmaqla geniş istiqamətləri əhatə edə bilər.
Plastik əməliyyat planlaşdıran şəxsin ixtisaslaşmış plastik cərrahla konsultasiya etməsi məqsədəuyğundur. Həkim pasiyentin vəziyyətini qiymətləndirərək əməliyyatın uyğun olub-olmadığını və hansı yanaşmanın seçilə biləcəyini müəyyən edir.
Bakı şəhərində plastik və estetik cərrahiyyə xidmətləri müxtəlif tibb müəssisələrində təqdim olunur. Pasiyent klinika və həkim seçərkən yalnız estetik nəticəyə deyil, tibbi təhlükəsizlik, həkimin ixtisası və əməliyyat şəraitinə də diqqət yetirməlidir.
Bəli. Plastik əməliyyatdan əvvəl konsultasiya zamanı pasiyentin sağlamlıq vəziyyəti, anatomik xüsusiyyətləri, gözləntiləri və əməliyyatın mümkün nəticələri qiymətləndirilir. Bu qiymətləndirmə fərdi müalicə planının hazırlanmasına imkan verir.
Plastik və estetik cərrahiyyə yalnız görünüşün dəyişdirilməsi deyil, eyni zamanda pasiyentin fərdi xüsusiyyətlərini, sağlamlıq vəziyyətini və gözləntilərini nəzərə alan kompleks tibbi yanaşmadır. Rinoplastika, blefaroplastika, otoplastika, üz gərmə, mamoplastika, abdominoplastika və liposaksiya kimi əməliyyatların hər birinin öz göstərişləri, xüsusiyyətləri və bərpa prosesi vardır.
Plastik əməliyyata qərar verməzdən əvvəl ixtisaslaşmış plastik cərrahla konsultasiya aparılması, mümkün nəticələrin və risklərin ətraflı müzakirə edilməsi vacibdir. Məlhəm Beynəlxalq Hospitalda plastik və estetik cərrahiyyə ilə bağlı müraciətlər üzrə mütəxəssis konsultasiyasından keçərək fərdi tibbi qiymətləndirmə əldə etmək mümkündür.
Əlaqədar həkimlər
Dr. Aytac Ağayeva
Plastik Cərrah
