Xəstəliklər və müalicələr

İnsulin səviyyəsinin yüksəlməsinə müxtəlif faktorlar səbəb ola bilər: İnsulin rezistentliyi, artıq çəki və piylənmə, fiziki aktivliyin az olması, karbohidrat və şəkərlə zəngin qidalanma, genetik meyillilik, polikistik over sindromu (PCOS), bəzi hormonal pozğunluqlar və dərman preparatları Mütəxəssislərin fikrincə, qarın nahiyəsində piylənmə və oturaq həyat tərzi insulin rezistentliyinin inkişafında mühüm rol oynayır.

Hiperinsulinemiya erkən mərhələdə heç bir simptom verməyə bilər. Lakin zaman keçdikcə insan tez yorula, özünü halsız hiss edə və daimi aclıq hissi ilə qarşılaşa bilər. Şirniyyata meylin artması, xüsusilə qarın nahiyəsində çəki yığılması və piylənmə də müşahidə oluna bilər. Bundan əlavə, konsentrasiya çətinliyi yarana, boyun və qoltuqaltı nahiyələrdə dərinin qaralması, həmçinin dəridə xırda sallanan törəmələrin (skin tag) əmələ gəlməsi baş verə bilər. Müalicə olunmadıqda isə insulin rezistentliyi prediabet və 2-ci tip şəkərli diabetin inkişaf riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Hiperinsulinemiyanın diaqnozunun qoyulması üçün həkim bir sıra laborator və funksional müayinələr təyin edə bilər. Bunlara acqarına insulin və qlükoza analizləri, son üç aylıq orta qan şəkəri səviyyəsini göstərən HbA1c testi, insulin rezistentliyinin qiymətləndirilməsi üçün HOMA-IR indeksinin hesablanması, eləcə də oral qlükoza tolerantlıq testi daxildir. Erkən diaqnostika və vaxtında müdaxilə gələcəkdə diabetin və ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riskinin azaldılmasında mühüm rol oynayır.

Hiperinsulinemiyanın müalicəsi onun yaranma səbəbindən asılı olaraq fərqlənsə də, əsas məqsəd orqanizmin insulinə həssaslığını artırmaq və qan şəkərinin normal səviyyədə saxlanılmasını təmin etməkdir. Bu məqsədlə sağlam qidalanma mühüm rol oynayır. Şəkərli qidaların və ağ undan hazırlanmış məhsulların istehlakının məhdudlaşdırılması, liflə zəngin tərəvəz və meyvələrin qida rasionunda artırılması, həmçinin kifayət qədər zülal və sağlam yağların qəbul edilməsi insulin rezistentliyinin azalmasına və metabolik sağlamlığın yaxşılaşmasına kömək edir. Fiziki aktivlik Müntəzəm idman insulin həssaslığını artıraraq qanda insulin səviyyəsinin normallaşmasına kömək edir. Çəkinin normallaşdırılması Artıq çəkidən azad olmaq insulin rezistentliyinin azalmasına və metabolik sağlamlığın yaxşılaşmasına müsbət təsir göstərir. Həkim nəzarəti Bəzi hallarda dərman müalicəsi tələb oluna bilər. Müalicə planı yalnız endokrinoloq tərəfindən müəyyən edilməlidir.

Əgər sizdə səbəbsiz çəki artımı, daimi yorğunluq, tez-tez aclıq hissi və ya ailənizdə diabet xəstəliyi varsa, endokrinoloji müayinədən keçmək tövsiyə olunur. Erkən diaqnostika gələcək ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir. Qanda insulin çoxluğu və insulin rezistentliyinin diaqnostikası və müalicəsi üçün peşəkar tibbi yardım almaq məqsədilə Məlhəm Beynəlxalq Hospitalın endokrinologiya şöbəsinə müraciət edə bilərsiniz. Müasir laborator müayinələr və mütəxəssis konsultasiyası problemin erkən aşkarlanmasına və effektiv müalicəsinə imkan yaradır.