Xəstəliklər və müalicələr

Ekzema əlamətləri hər insanda fərqli intensivlikdə müşahidə oluna bilər. Ən çox rast gəlinən simptom güclü qaşınmadır. Qaşınma xüsusilə gecə saatlarında daha da arta bilər və yuxu keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.Xəstəlik zamanı dəridə qızartı, quruluq, qabıqlanma və çatlar əmələ gələ bilər. Bəzi hallarda içi maye ilə dolu kiçik qabarcıqlar yaranır və onlar partladıqdan sonra qabıq bağlayır. Uzun müddət davam edən ekzema zamanı dəri qalınlaşa, rəngi dəyişə və elastikliyini itirə bilər. Əlamətlər daha çox əllərdə, qollarda, ayaqlarda, boyunda, üzdə və diz arxasında müşahidə olunsa da, bədənin digər nahiyələrində də meydana çıxa bilər.

Ekzemanın yaranmasına tək bir səbəb deyil, bir neçə amilin birlikdə təsiri səbəb olur. Genetik meyllilik xəstəliyin inkişafında mühüm rol oynayır. Ailəsində ekzema, allergiya və ya astma olan şəxslərdə bu xəstəliyin yaranma ehtimalı daha yüksəkdir. Ətraf mühit faktorları da ekzemanın yaranmasına və ya alovlanmasına səbəb ola bilər. Toz, polen, heyvan tükləri, bəzi qidalar, kosmetik vasitələr, yuyucu maddələr və kimyəvi məhsullar dəriyə mənfi təsir göstərə bilər. Soyuq hava, aşağı rütubət, stress və hormonal dəyişikliklər də ekzemanın şiddətlənməsinə səbəb olan amillər sırasındadır. Bəzi peşə sahələrində çalışan insanlar da daha yüksək risk altındadır. Xüsusilə su, dezinfeksiyaedici maddələr və müxtəlif kimyəvi vasitələrlə tez-tez təmasda olan şəxslərdə əl ekzeması daha çox rast gəlinir.

Ekzema diaqnozu dermatoloqun klinik müayinəsi əsasında qoyulur. Həkim xəstənin şikayətlərini, simptomların nə vaxt başladığını və ailə tarixçəsini qiymətləndirir. Lazım gəldikdə allergiya testləri və əlavə müayinələr də təyin oluna bilər.Ekzema müalicəsi xəstəliyin növünə, şiddətinə və səbəbinə uyğun planlaşdırılır. Dərinin nəmləndirilməsi müalicənin əsas hissələrindən biridir. Müntəzəm istifadə olunan nəmləndirici kremlər dəri baryerinin bərpasına kömək edir və quruluğu azaldır. İltihab və qaşınmanı azaltmaq məqsədilə həkim tərəfindən kortikosteroid tərkibli kremlər və ya digər iltihabəleyhinə preparatlar təyin oluna bilər. Allergik faktorlar müəyyən edildikdə onların aradan qaldırılması müalicənin effektivliyini artırır. Ağır hallarda sistemli dərman preparatları və ya fototerapiya tətbiq oluna bilər.Müalicə müddətində həkimin tövsiyələrinə riayət etmək, dərini qıcıqlandıran məhsullardan uzaq durmaq və mütəmadi nəzarət müayinələrinə gəlmək vacibdir.

Ekzemanın tam qarşısını almaq hər zaman mümkün olmasa da, düzgün dəri baxımı və sağlam həyat tərzi alovlanmaların sayını azaltmağa kömək edə bilər. Dərinin gündəlik nəmləndirilməsi onun qoruyucu funksiyasını gücləndirir və quruluğun qarşısını alır. Çox isti su ilə uzun müddət çimmək tövsiyə edilmir. Yumşaq tərkibli sabun və dəriyə uyğun gigiyena vasitələrinin seçilməsi daha məqsədəuyğundur. Kimyəvi maddələrlə işləyərkən qoruyucu əlcəklərdən istifadə etmək əl ekzemasının qarşısının alınmasına kömək edir. Stressin idarə olunması, balanslı qidalanma, kifayət qədər su qəbulu və allergiyaya səbəb olan amillərdən uzaq durmaq da ekzemanın təkrarlanma riskini azalda bilər. Dəridə uzun müddət davam edən qaşınma, qızartı və ya digər dəyişikliklər müşahidə edildikdə özbaşına müalicə aparmaq əvəzinə dermatoloqa müraciət etmək daha doğru yanaşmadır.