Xəstəliklər və müalicələr
Disk yırtığı (fəqərəarası disk yırtığı), onurğa sütununu təşkil edən fəqərələr arasındakı qığırdaq toxumasının zədələnməsi və daxili möhtəviyyatın kənara sızması ilə xarakterizə olunan struktur pozuntusudur. Bir çoxları bunu sadəcə “bel ağrısı” kimi qəbul etsə də, əslində bu, sinir köklərini sıxaraq hərəkət məhdudiyyətinə və ciddi nevroloji problemlərə yol açan bir vəziyyətdir. Ağır fiziki iş, travmalar və yaşla bağlı degenerativ dəyişikliklər bu problemin yaranmasında mühüm rol oynayır; onurğaya düşən qeyri-bərabər yük diskin elastikliyini itirməsinə səbəb olur və vaxtında müdaxilə edilmədikdə sinir sistemində qalıcı zədələnmələrə yol açır.
Disk yırtığının ən xarakterik əlaməti yırtığın yerləşdiyi nahiyədən asılı olaraq bel və ya boyun nahiyəsində başlayan kəskin ağrılardır. Yırtıq sinir köklərini sıxdığı üçün ağrı çox vaxt ətraflara — ayağa (işias) və ya qola yayılır, bu da xəstədə hərəkət zamanı diskomfort yaradır. Sinir sıxılması nəticəsində əzələlərdə zəiflik, ətraflarda keyləşmə, qarışqa yeriməsi hissi və həssaslığın azalması müşahidə olunur. Həmçinin, ağır hallarda oturaq sinirin ciddi sıxılması nəticəsində xəstənin sərbəst yeriməsi və ya müəyyən pozalarda durması çətinləşir.
Yırtıq onurğa kanalını daraldaraq sinir dəstələrini həddindən artıq sıxdıqda, bu, “at quyruğu” sindromu (cauda equina) kimi təcili tibbi vəziyyətlərə səbəb ola bilər. Belə hallarda çanaq orqanlarının funksiyası pozulur, sidik və nəcis ifrazına nəzarət itir ki, bu da birbaşa cərrahi müdaxilə tələb edən kritik bir haldır. Uzun müddət müalicə olunmayan yırtıqlar əzələ atrofiyasına (əzələnin arıqlayıb gücdən düşməsi) və iflic riskinə yol açdığı üçün, ağrı dözülməz həddə çatdıqda və ya nevroloji itkilər başladıqda xəstəlik yüksək riskli hesab olunur.
Onurğa sağlamlığını qorumaq üçün düzgün duruş vərdişləri, artıq çəkidən qurtulmaq və onurğa əzələlərini gücləndirən fiziki məşqlər (xüsusilə üzgüçülük və pilates) həlledici rol oynayır. Müalicə prosesi yırtığın ölçüsünə və simptomların ağırlığına görə fərqlənir; bura ilkin mərhələdə dərman preparatları, fizioterapiya, müalicəvi gimnastika və blokada üsulları daxildir. Müasir neyrocərrahiyyə və reabilitasiya üsulları vasitəsilə, əməliyyat tələb olunmayan hallarda belə, xəstənin həyat keyfiyyətini bərpa etmək və ağrısız aktiv həyata qaytarmaq mümkündür.
Əlaqədar həkimlər
Uzm.Dr. Aydın Bayramov
Nevroloq
Uzm.Dr. Fəridə Poladova
Nevroloq
Dr. Günay Şükürova
Nevroloq
Uzm.Dr. Teyyub Həsənov
Neyrocərrah
Dr. Zivər Hacıyeva
Mütəxəssis-nevroloq
