Xəstəliklər və müalicələr
Babasil (hemoroid) düz bağırsağın aşağı hissəsində və anal kanal ətrafında yerləşən qan damarlarının genişlənməsi, şişməsi və ya yerindən sürüşməsidir. Bu problem çox yayılmışdır və yetkin insanların xeyli hissəsi həyatının müəyyən dövründə onunla qarşılaşır.
Babasilin yaranmasına zəmin yaradan əsas səbəblər bunlardır:
- 🚽 uzun müddət qəbizlik və ya tualetdə uzun oturmaq
- 🪑 oturaq həyat tərzi
- 🏋️ ağır əşya qaldırmaq
- 🤰 hamiləlik və doğuş
- ⚖️ artıq çəki
- 🥗 lifli qidaların az qəbul edilməsi
- 👪 irsi meyl
Babasil müxtəlif dərəcələrdə özünü fərqli göstərir.
Ən çox rast gəlinən əlamətlər:
🩸 tuvaletdən sonra parlaq qırmızı qan
🔥 anal nahiyədə göynəmə, qaşınma və ya yanma
😣 ağrı və ya narahatlıq hissi
🔴 anal nahiyədə şişkinlik və ya düyün hiss olunması
⬇️ düyünün xaricə çıxması
🚽 bağırsağın tam boşalmadığı hissi
⚠️ Vacib xəbərdarlıq: Düz bağırsaqdan qanaxma həmişə babasildən olmur. Digər xəstəliklər də oxşar əlamətlər verə bilər. Buna görə qanaxma müşahidə edirsinizsə, özünüzə diaqnoz qoymayın və həkim müayinəsindən keçin.
Həkimlər daxili babasili dörd dərəcəyə bölür. Bu bölgü müalicə üsulunun seçilməsində əsas rol oynayır.
- I dərəcə: düyünlər xaricə çıxmır, əsas əlamət qanaxmadır
- II dərəcə: düyünlər defekasiya zamanı xaricə çıxır, sonra özü geri çəkilir
- III dərəcə: düyünlər xaricə çıxır və yalnız əllə geri yerləşdirilir
- IV dərəcə: düyünlər daimi xaricdə qalır və geri yerləşdirilmir
Aşağıdakı hallarda həkim əməliyyatı məsləhət görə bilər:
- 🩸 təkrarlanan və ya uzun müddət davam edən qanaxma
- 🔴 III və IV dərəcəli babasil
- ⏳ konservativ müalicənin nəticə verməməsi
- 😣 gündəlik həyatı çətinləşdirən davamlı ağrı və narahatlıq
- 🧬 tromboz olmuş (laxtalanmış) xarici düyünlər
- 📉 babasilin qan azlığına (anemiyaya) səbəb olması
Qərar həmişə müayinədən sonra, xəstənin vəziyyətinə və ümumi sağlamlığına uyğun verilir.
Üsulun seçimi babasilin dərəcəsindən, düyünlərin sayından, yerləşməsindən və xəstənin xüsusiyyətlərindən asılıdır. Ən çox tətbiq olunan yanaşmalar:
Klassik hemoroidektomiya
Düyünlərin cərrahi yolla kəsilib çıxarılmasıdır. Xüsusilə irəli mərhələlərdə və böyük düyünlərdə uzun illərdir effektivliyi sübut olunmuş üsul sayılır.
Stapler (PPH) üsulu
Xüsusi cihazla sürüşmüş toxumanın yerinə qaldırılması və fiksasiyasıdır. Bəzi hallarda bərpa dövrü klassik üsula nisbətən rahat keçə bilir.
Dopplerlə idarə olunan damar bağlanması (HAL-RAR)
Düyünləri qidalandıran damarların ultrasəs nəzarəti ilə tapılaraq bağlanmasıdır. Toxuma kəsilmədiyi üçün bəzi xəstələrdə sağalma prosesi yüngül olur.
Lazer üsulu
Lazer enerjisi ilə düyünlərin həcminin azaldılmasıdır. Hər xəstə üçün uyğun deyil, üsulun tətbiqi həkimin qiymətləndirməsindən asılıdır.
💡 Ən “müasir” üsul həmişə hər xəstə üçün ən yaxşısı demək deyil. Doğru seçim ayrı-ayrı xəstənin vəziyyətinə əsaslanır.
Hazırlıq mərhələsi adətən bunlardan ibarət olur:
👨⚕️ həkim müayinəsi (proktoloq və ya kolorektal cərrah)
🩸 qan analizləri və lazım olan digər müayinələr
🔬 bəzi hallarda kolonoskopiya və ya rektoskopiya
💊 daimi qəbul edilən dərmanlar barədə həkimə məlumat vermək (xüsusilə qanı durulaşdıran preparatlar)
🍽️ əməliyyatdan əvvəl yemək və içməyə dair anestezioloqun tövsiyələrinə əməl etmək
🧼 bağırsağın əməliyyat öncəsi təmizlənməsi (həkim lazım bilərsə)
Müdaxilə anesteziya altında aparılır. Anesteziya növü (ümumi, spinal və ya lokal) əməliyyatın həcminə və xəstənin vəziyyətinə görə anestezioloq tərəfindən seçilir. Əməliyyatın müddəti seçilən üsuldan və düyünlərin sayından asılıdır. Bəzi hallarda xəstə eyni gün evə yola salınır, bəzi hallarda isə qısa müddətli müşahidə tələb oluna bilər.
Bərpa müddəti üsuldan və orqanizmin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq dəyişir.
Ümumi tövsiyələr:
- 💧 çoxlu maye içmək
- 🥦 lifli qidalar qəbul etmək (tərəvəz, meyvə, dənli bitkilər)
- 🚫 qəbizlikdən qaçmaq və ıxınmamaq
- 🛁 həkimin məsləhət gördüyü isti oturaq vannalar
- 💊 təyin olunmuş ağrıkəsici və yumşaldıcı dərmanları vaxtında qəbul etmək
- 🚶 yüngül gəzinti, ancaq ağır fiziki yükdən uzaq durmaq
- 📅 planlaşdırılmış nəzarət müayinələrinə gəlmək
Əməliyyatdan sonra ilk günlərdə müəyyən narahatlıq və az miqdarda qanlı axıntı normal ola bilər. Lakin güclü qanaxma, yüksək hərarət, sidik ifraz edə bilməmək və ya ağrının getdikcə artması kimi hallarda dərhal həkimlə əlaqə saxlamaq lazımdır.
Hər cərrahi müdaxilədə olduğu kimi, babasil əməliyyatında da risklər mövcuddur. Nadir hallarda bunlar baş verə bilər:
🩸 qanaxma
🦠 infeksiya
🚻 sidik ifrazında müvəqqəti çətinlik
😣 yara yerində ağrı və ya daralma
🔄 xəstəliyin təkrarlanması
Təcrübəli cərrah komandası, düzgün üsul seçimi və əməliyyatdan sonra tövsiyələrə əməl etmək bu riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Qiymət bir çox amildən formalaşır:
🔬 seçilən əməliyyat üsulu
📊 babasilin dərəcəsi və müdaxilənin həcmi
💉 anesteziya növü
🏥 xəstəxanada qalma müddəti
🧪 əlavə müayinələr və analizlər
👨⚕️ əməliyyatdan sonrakı müşahidə və nəzarət
Dəqiq qiymət yalnız həkim müayinəsindən sonra müəyyənləşir. Məlhəm Beynəlxalq Hospitalda konsultasiya zamanı sizə uyğun müalicə planı və xərclər barədə ətraflı məlumat verilir.
Əməliyyatdan sonra da, əvvəl də eyni qaydalar vacibdir:
- 🥗 gündəlik pəhrizdə lifli qidaların olması
- 💦 gün ərzində kifayət qədər su içmək
- 🏃 hərəkətli həyat tərzi
- 🚽 tuvaletdə uzun oturmamaq və ıxınmamaq
- ⚖️ çəkini nəzarətdə saxlamaq
- ⏰ təbii yolla bağırsağın boşalma ehtiyacını gecikdirməmək
Babasil əlamətlərini görürsünüzsə, problemi “özü keçər” deyərək gecikdirməyin. Vaxtında müayinə həm əməliyyatsız müalicə şansını artırır, həm də ağırlaşmaların qarşısını alır. Məlhəm Beynəlxalq Hospitalın həkimləri vəziyyətinizi qiymətləndirərək sizə ən uyğun müalicə üsulunu təklif edəcək.
👉 Qəbula yazılmaq üçün bizimlə əlaqə saxlayın.
(+994) 99 800 08 03
(+994) 51 201 71 01
C.Naxçıvanski küçəsi
Babasil əməliyyatı ağrılı olurmu?
Əməliyyat zamanı anesteziya tətbiq olunduğu üçün ağrı hiss edilmir. Əməliyyatdan sonrakı ağrının dərəcəsi üsuldan və fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır və təyin olunan dərmanlarla nəzarətdə saxlanılır.
Babasil əməliyyatından sonra nə qədər müddətə işə qayıtmaq olar?
Bu müddət üsula və işin xarakterinə görə dəyişir. Oturaq işdə bir neçə gün, fiziki əməyi tələb edən işdə daha uzun müddət lazım ola bilər. Dəqiq müddəti əməliyyatı aparan həkim bildirir.
Babasil əməliyyatından sonra yenidən yarana bilərmi?
Yenidən yaranma ehtimalı mövcuddur, xüsusilə qəbizlik və digər risk amilləri davam edərsə. Düzgün qidalanma və həyat tərzi bu ehtimalı azaldır.
Babasil üçün hansı həkimə müraciət etmək lazımdır?
Proktoloq və ya kolorektal cərrah bu sahənin mütəxəssisidir. Əvvəlcə ümumi cərraha da müraciət etmək mümkündür.
Hamilə qadınlarda babasil necə müalicə olunur?
Hamiləlik dövründə mümkün qədər əməliyyatsız və təhlükəsiz üsullara üstünlük verilir. Əməliyyat yalnız zəruri hallarda və həkim qərarı ilə nəzərdən keçirilir.
Babasil xərçəngə çevrilirmi?
Babasil özü xərçəngə çevrilmir. Lakin qanaxma kimi əlamətlər düz bağırsaq xəstəlikləri ilə də səciyyələnə bilər. Buna görə müayinə vacibdir.
Əlaqədar həkimlər
Uzm.Dr. Nihad Nəzərzadə
Ümumi Cərrah
Uzm.Dr. Səməd Məmmədov
Ümumi Cərrah
