Xəstəliklər və müalicələr

Revmatoid artritin ən çox rast gəlinən əlamətləri oynaq ağrısı, şişkinlik və sərtlikdir. Xüsusilə səhərlər və ya uzun müddət hərəkətsiz qaldıqdan sonra oynaqlarda sərtlik daha nəzərəçarpan ola bilər. Xəstəlik çox vaxt əl və ayaqların kiçik oynaqlarından başlayır və bir çox hallarda bədənin hər iki tərəfində oxşar oynaqları təsir edir. Bəzi pasiyentlərdə revmatoid artrit yalnız oynaq şikayətləri ilə məhdudlaşmır və davamlı yorğunluq, halsızlıq, iştahanın azalması və hərarət kimi ümumi əlamətlərlə də müşayiət oluna bilər. Xəstəliyin aktivləşdiyi dövrlərdə simptomlar güclənə və müəyyən müddətdən sonra yenidən azala bilər. Oynaqlarda uzunmüddətli ağrı, səhərlər davam edən sərtlik, təkrarlanan şişkinlik və gündəlik fəaliyyətlər zamanı hərəkətin çətinləşməsi revmatoloqa müraciət üçün əsas səbəblərdən ola bilər. Erkən qiymətləndirmə revmatoid artritin vaxtında aşkarlanmasına kömək edə bilər.

Revmatoid artritin diaqnostikası pasiyentin şikayətləri, xəstəlik tarixçəsi, fiziki müayinə, laborator analizlər və görüntüləmə müayinələrinin birlikdə qiymətləndirilməsi əsasında aparılır. Revmatoid artriti təsdiqləyən tək bir analiz mövcud deyil və qan analizlərinin normal olması xəstəliyi tam istisna etmir. Diaqnostika zamanı revmatoid faktor (RF), anti-CCP anticisimləri, C-reaktiv protein (CRP), eritrositlərin çökmə sürəti (ESR) və ümumi qan analizi kimi müayinələrdən istifadə edilə bilər. Həkim zərurət olduqda rentgen, ultrasəs və ya MRT kimi görüntüləmə üsullarından da yararlana bilər. Bu müayinələr oynaqlardakı iltihabi dəyişikliklərin və mümkün zədələnmələrin qiymətləndirilməsinə imkan verir. Revmatoid artritin digər oynaq xəstəlikləri ilə oxşar simptomlar verə bilməsi səbəbindən diaqnostika mütləq həkim tərəfindən kompleks şəkildə aparılmalıdır. Xüsusilə davamlı oynaq şişkinliyi və iltihab əlamətləri olduqda revmatoloqun müayinəsi vacibdir.

Revmatoid artrit üçün müalicə planı xəstəliyin aktivliyinə, simptomların şiddətinə, oynaqların vəziyyətinə və pasiyentin ümumi sağlamlıq durumuna uyğun fərdi şəkildə müəyyən edilir. Müasir revmatoid artrit müalicəsinin əsas məqsədi iltihabı və ağrını azaltmaq, xəstəliyin inkişafını ləngitmək, oynaq zədələnməsinin qarşısını almaq və pasiyentin gündəlik həyat keyfiyyətini qorumaqdır. Revmatoid artritin müalicəsində xəstəliyi modifikasiya edən antirevmatik preparatlardan (DMARD), bioloji preparatlardan və bəzi hallarda JAK inhibitorlarından istifadə edilə bilər. Ağrı və iltihabın nəzarətdə saxlanılması üçün digər dərman müalicələri də həkim tərəfindən uyğun görülə bilər. Müalicə zamanı dərmanların təsiri və mümkün əlavə təsirləri mütəmadi tibbi nəzarətlə qiymətləndirilməlidir. Dərman müalicəsi ilə yanaşı fizioterapiya və əmək terapiyası oynaqların hərəkətliliyinin, əzələ gücünün və gündəlik fəaliyyət qabiliyyətinin qorunmasına kömək edə bilər. Revmatoid artritli pasiyentlər üçün uyğun fiziki aktivlik, kifayət qədər istirahət və sağlam həyat tərzi də müalicə prosesinin mühüm hissələrindəndir. Revmatoid artrit tamamilə sağaldılan xəstəlik olmasa da, erkən diaqnostika və düzgün müalicə ilə xəstəliyin aktivliyini azaltmaq, kəskinləşmələrin qarşısını almaq və uzunmüddətli oynaq zədələnməsi riskini minimuma endirmək mümkündür. Məlhəm Beynəlxalq Hospital revmatoloji şikayətləri olan pasiyentlərin vaxtında müayinə olunmasının və fərdi müalicə planının həkim tərəfindən müəyyən edilməsinin vacibliyini vurğulayır. Əllərdə və ayaqlarda davamlı oynaq ağrısı, şişkinlik, səhər sərtliyi və hərəkət məhdudluğu müşahidə edirsinizsə, revmatoloqa müraciət etməyiniz məqsədəuyğundur.