Xəstəliklər və müalicələr
Yüksək təzyiq və ya arterial hipertoniya, qanın damar divarlarına göstərdiyi təzyiqin normadan (140/90 mm c.st.) yüksək olması vəziyyətidir. Tibb dünyasında bu xəstəlik çox vaxt "səssiz qatil" adlandırılır, çünki o, uzun müddət heç bir ciddi narahatlıq yaratmadan daxili orqanları, xüsusilə ürəyi, beyni və böyrəkləri sıradan çıxara bilir. Bu vəziyyət orqanizm üçün daimi bir gərginlik mənbəyidir; nəzarət altına alınmadıqda damarların elastikliyini itirməsinə və həyatı təhdid edən qəfil ağırlaşmalara yol açır.
Yüksək təzyiqin ən çox rastlanan əlamətləri başın arxa hissəsində (peysər nahiyəsində) hiss olunan küt ağrılar, başgicəllənmə, qulaqlarda küy və göz önündə "qara nöqtələrin" uçuşmasıdır. Bəzi xəstələrdə ümumi zəiflik, burun qanaxmaları, ürəkdöyünmə və emosional gərginlik müşahidə olunur. Lakin xəstəliyin ən hiyləgər tərəfi odur ki, bir çox insan illərlə yüksək təzyiqlə yaşayır və orqanizm bu vəziyyətə öyrəşdiyi üçün heç bir kəskin simptom hiss etmir, bu da diaqnozun gecikməsinə səbəb olur.
Təzyiq qəfil və kəskin şəkildə yüksəldikdə (hipertonik kriz) damarların partlaması və ya tıxanması riski yaranır ki, bu da birbaşa insult (beyin qanaxması) və ya miokard infarktına səbəb olur. Xəstəlik fonunda görmənin pisləşməsi (retinopatiya), böyrək çatışmazlığı və yaddaş pozğunluqları inkişaf etdikdə vəziyyət kritik hesab edilir. Xüsusilə şəkərli diabeti olan, artıq çəkidən əziyyət çəkən və tütün məhsulları istifadə edən şəxslərdə yüksək təzyiqin yaratdığı risklər ikiqat artır.
Yüksək təzyiqlə mübarizədə həyat tərzinin dəyişdirilməsi müalicənin təməlini təşkil edir; bura duz qəbulunun minimuma endirilməsi, fiziki aktivliyin artırılması və stresin idarə olunması daxildir. Müalicə adətən kardioloq tərəfindən təyin edilən və ömür boyu müntəzəm qəbul edilməsi vacib olan təzyiq tənzimləyici preparatlar vasitəsilə aparılır. Müasir tibbi yanaşma xəstənin təzyiqini hədəf diapazonda (adətən 130/80 mm c.st. aşağı) saxlamaqla bütün fəsadların qarşısını tamamilə almağa imkan verir.
Əlaqədar həkimlər
Uzm.Dr. Nuranə Əliyeva
Terapevt
Dr. Sübhan Hacıyev
Terapevt
Uzm.Dr. Könül Zamanova
Terapevt
